Oorlog van 1812.html



De Oorlog van 1812 was een militair conflict tussen enerzijds de Verenigde Staten en anderzijds Groot-Brittannië en haar Noord-Amerikaanse koloniën in het huidige Canada. De oorlog begon nadat Thomas Jefferson — president van de VS — buiten de Europese conflicten wilde blijven en zich wilde wijden aan de opbouw van de nieuwe natie die hij leidde (onder zijn bewind werd het VS-grondgebied verdubbeld). Groot-Brittannië wilde niets horen van dit neutraliteitsrecht en als reactie kondigde Jefferson een handelsembargo af.

In 1812 verklaarde Jeffersons opvolger James Madison de oorlog aan Groot-Brittannië met als hoofddoel de Indiaans-Britse coalitie te breken en heel Canada te veroveren—of zoals de Amerikanen het zagen: te bevrijden. Vandaar de andere in de VS gebruikelijke naam: de Tweede Onafhankelijkheidsoorlog. Tijdens deze oorlog, die niet echt volgens de wens van de VS verliep, werd op 27 april 1813 York (het toenmalige bestuurscentrum van Canada en het latere Toronto) door de Amerikanen platgebrand; in de nacht van 24 op 25 augustus 1814 werd Washington door de Britten bezet en werden verschillende publieke gebouwen, waaronder het Witte Huis, platgebrand.

Deze oorlog werd uiteindelijk beëindigd met de vrede van Gent, die in 1814 werd opgesteld en in 1815 door de Amerikanen werd geratificeerd. De Engelse suprematie ter zee werd er niet mee ingetoomd. Evenmin slaagde de VS erin Canada te veroveren. Wel hielden de Britten op met het ondersteunen van hun Indiaanse bondgenoten zodat de kolonisering door de Amerikanen van hun gebied niet meer door de Indiaanse stammen verhinderd kon worden. Verder ontstond tijdens en na het conflict een echt Amerikaans nationaal gevoel, gesterkt door verschillende heroische verhalen uit de Oorlog. Dit leidde ertoe dat de volgende president, James Monroe de naar hem genaamde Monroe-doctrine afkondigde. Hierdoor hield de VS zich tot zijn aanval op Spanje in 1898 buiten elk Europees conflict en wijdde het land zich volop aan de expansie en machtsuitbreiding op het Amerikaanse continent.

bewerk Oorzaken

De oorlog had verschillende oorzaken. President Madison haalde de volgende redenen aan in zijn boodschap aan het Congres:

• Het ontvoeren van (Amerikaanse) zeelieden, die gedwongen werden om te dienen in de Royal Navy.
• De Britse vloot "verstoorde de vrede en rechten van onze kusten".
• De Britse blokkade van Amerikaanse havens.
• Het Britse verbod op handel van neutrale landen met Europese landen.
• Het aanzetten van indianen ("wilden", zoals ze genoemd werden in de boodschap) tot geweld tegen de Amerikanen.

Hedendaagse historici halen ook de volgende redenen aan:

• Na de Britse overwinning op de Fransen in de Zevenjarige Oorlog, begonnen de Britten verder naar het westen te koloniseren in Noord-Amerika.
• In 1807 vuurde de HMS Leopard op de USS Chesapeake na een geschil over een enteractie. Hoewel het incident zelf niet veel stof deed opwaaien, was dit volgens het Amerikaanse publiek een boodschap aan de Amerikanen dat de VS alleen in naam onafhankelijk waren.

Er was veel weerstand binnen de Verenigde Staten tegen de oorlog. De Federalisten moesten er niets van hebben, en de afkeer concentreerde zich vooral in New England. De oorlog werd uiteindelijk wel goedgekeurd door de Senaat, met 19 stemmen tegen 13. Aan het einde van de oorlog gaf het Verenigd Koninkrijk zijn allianties met de indianen op, in ruil voor een belofte van de VS dat ze Canada niet meer zouden aanvallen.

bewerk Verloop van de Oorlog

Hoewel het uitbreken van de oorlog was voorgegaan door jaren diplomatische geschillen, waren de Verenigde Staten allesbehalve klaar voor een oorlog. Het Verenigd Koninkrijk was ondertussen betrokken in de napoleontische oorlogen, en behield zijn schepen en bemanningen liever in Europese wateren. Toen Napoleon in Rusland verslagen werd en Pruisen in opstand kwam, kon het VK dankzij deze ademruimte een groot deel van zijn vloot naar Amerika sturen.

Op dat moment hadden de VS nauwelijks financiële middelen. De VS was net mede opgericht uit een anti-belasting sentiment, en de inkomsten daaruit waren dan ook gering. Buitenlandse regeringen stonden niet te springen om het land een lening te verschaffen. De VS had enkel ongeveer 22 schepen tot zijn beschikking en het leger was in een afschuwelijke staat. De Britten hadden 97 schepen tot hun beschikking. Het Britse leger was kleiner dan het Amerikaanse, ongeveer 5000 man inclusief Canadezen, maar was veel beter getraind.

De oorlog werd vooral uitgevoerd in de oceaan, de Grote Meren en de Canadese grens, en langs de kust van de Verenigde Staten.

bewerk De Star-Spangled Banner

De oorlog is bekend om zijn overvallen op openbare gebouwen, waarin bijvoorbeeld het Witte Huis in Washington door Sir George Cockburn werd platgebrand.

Na het vernietigen van Washington ging het Britse leger verder op zijn tocht, en trachtte Baltimore, een belangrijke havenstad, in te nemen. De Britten probeerden eerst het gebied over te nemen door het landen van troepen maar dit lukte niet. Toen de vloot de stad vanuit zee wilde aanvallen werd zij tegengehouden door Fort McHenry, aan de ingang tot de haven. De verdediging van het fort inspireerde Francis Scott Key en hij schreef er het gedicht "The Defence of Fort McHenry" over. Het gedicht werd later op de muziek van "To Anacreon in Heaven" gezet onder de nieuwe naam "The Star-Spangled Banner" en werd uiteindelijk aangenomen als het volkslied van de Verenigde Staten.

bewerk De Vrede van Gent en de Slag bij New Orleans

De Amerikaanse troepen trokken naar New Orleans en tussen december en januari 1815 verdedigde de troepen de stad tegen een aanval van Generaal-Majoor Sir Edward Pakenham. Op 8 januari werd de hevigste en bekendste strijd geleverd welke resulteerde in een grote overwinning voor de Amerikanen. Omdat het de laatste slag was zou het voor het Amerikaanse volk lang de indruk hebben gewekt dat de Amerikanen de Oorlog van 1812 hadden gewonnen. De Vrede van Gent deed echter meer denken aan een gelijkspel.

Hoewel de Vrede van Gent ondertekend werd op 24 december 1814 bereikte nieuws over de ondertekening New Orleans nog niet voor de slag. In januari 1815 hadden noch de Britten, noch de Amerikanen het verdrag ondertekend. Dit gebeurde pas op 17 februari aan Amerikaanse zijde.

bewerk Effecten van de Oorlog

De grenzen werden niet veranderd tijdens de oorlog. Veel Canadezen zien de Oorlog echter als een Britse overwinning. De Amerikaanse invasies van 1813 en 1814 waren teruggeslagen. Volgens de Amerikanen was de oorlog echter een succesvolle verdediging van de Amerikaanse rechten. De Britse invasie van New Orleans werd teruggeslagen en Amerikaanse expansie naar het zuid-westen was mogelijk gemaakt.

Na de Vrede van Gent bleven de relaties tussen de twee landen vredevol. In 1818 werden enkele grenzen bijgesteld en de lijn van 49 graden noorderbreedte werd ingesteld als de grens tussen de twee landen ten westen van de Grote Meren. De Verenigde Staten werden echter bewonderd wegens hun succesvolle weerstand tegen de Britten. De Grote Meren werden verdeeld tussen Canada en de Verenigde Staten. Het leger van de Verenigde Staten werd aanzienlijk uitgebreid.

bewerk Motieven van de VS

De motieven van de VS waren vooral het stoppen van het ontvoeren van Amerikaanse zeelieden door de Britten en het veroveren van nieuw gebied in Canada. Canada was echter een woestenij. De bewoners van de zuidelijke staten wilden echter meer invloed verkrijgen in het Congres. Wanneer nieuwe staten gevormd zouden worden in Canada zouden deze gekoloniseerd worden door inwoners van deze zuidelijke staten. Dit alsmaar streven naar meer macht voor de zuidelijke staten leidde uiteindelijk tot de Amerikaanse Burgeroorlog.

bewerk Motieven van het Verenigd Koninkrijk

Het Verenigd Koninkrijk was allesbehalve geïnteresseerd in het heroveren van zijn vroegere kolonies, een veel te dure operatie met veel te weinig mogelijke winsten. De Amerikanen hadden een eerste keer de Britten overwonnen (met hulp van de Fransen) en hoopten dit opnieuw te doen. Het Verenigd Koninkrijk was echter een wereldmacht met een enorme vloot en leger. Het land wilde dan ook een boodschap van Het Verenigd Koninkrijk is geen land waarmee gerommeld wordt overbrengen aan de wereld. Dit lukte wanneer het Witte Huis in Washington in de as werd gelegd. Het land had ook belangen in Noord-Amerika (hout voor zijn vloot bijvoorbeeld) en wilde zijn gebieden in het huidige Canada niet kwijtraken. Het moet echter worden opgemerkt dat het Verenigd Koninkrijk wérd aangevallen door de Verenigde Staten.

bewerk Effecten van de Oorlog in Canada

In zowel Canada als de Verenigde Staten wakkerde de Oorlog het nationalisme aan. In Canada verenigde de Oorlog de Franse en Engelse kolonisten en deze waren er trots op om de invallers terug te kunnen slaan. Dit nationalisme was erg belangrijk voor een verdeelde natie en waar een groot deel van de inwoners immigranten zonder trouw aan de Britse Kroon waren, die enkel naar het gebied verhuisd waren om voor een prikje een stuk landbouwgrond te kopen. Dit nationalistische gevoel leidde uiteindelijk tot de oprichting van de Canadese Confederatie, een Brits dominion.

De Oorlog zorgde ook voor een enorm wantrouwen van de Canadezen tegenover Amerikanen, die graag spraken over vrijheid en zelfbeschikking maar die maar weinig respect hadden voor vrijheid en zelfbeschikking van andere landen. Dit wantrouwen blijft nog altijd bestaan.

De Canadese geschiedkundige Pierre Berton heeft opgemerkt dat zonder de Oorlog van 1812 Canada waarschijnlijk een deel van de Verenigde Staten zou zijn. Zonder de oorlog zou er nooit een Canadese identiteit zijn ontstaan en zou het land overrompeld geweest zijn door onaflatende golven van Amerikaanse immigranten.

bewerk Literatuur

• The Dawn’s Early Light: The climatic shaping of “the land of the free” during the hazardous events of 1814 in Washington, Baltimore and London, Walter Lord, 1972, New York
• The Enduring Vision: A History of the American People, P.S. Boyer, 5th edition, 2004, Boston
• The Rise of American Nationality 1811-1819, Kendric Charles Babcock