Algebra abstrakcyjna.html

 
ca de en es fr it nl no pl pt ru ro fi sv tr vo


 

Spis treści

Algebra ogólnaobiekt matematyczny będący przedmiotem badań algebry uniwersalnej. Czasami algebra uniwersalna nazywana jest algebrą ogólną, wówczas rozważane w niej obiekty nazywa się zwykle algebrami abstrakcyjnymi lub po prostu algebrami.

edytuj Definicja

Algebrą ogólną \mathcal A nazywamy strukturę matematyczną, opisaną krotką (A, \varphi_1, \ldots, \varphi_n), gdzie:

  • A oznacza dowolny zbiór nazwany nośnikiem lub uniwersum oraz
  • \varphi_1, \ldots, \varphi_n będące działaniami (operacjami) określonymi na powyższym zbiorze oraz n \in \mathbb N_1.

Powyższa definicja określa algebry o skończonej liczbie działań, często rozważa się także algebry o nieskończenie wielu działaniach (najczęściej wprowadzanych indukcyjnie).

edytuj Działania i typ

Zobacz więcej w osobnym artykule: działanie algebraiczne.

Przez działanie określone na zbiorze A rozumie się dowolną funkcję przekształcającą pewną potęgę kartezjańską (wieloczłonowy iloczyn) zbioru A w zbiór A:

\varphi_i: A^{\alpha_i} \to A, gdzie \alpha_i \in N_0 dla i=1, \ldots, n.

Liczby αi nazywa się argumentowością lub arnością działania \varphi_i. Samo działanie \varphi_i określa się wówczas jako αi–argumentowe lub αi–arne.

Najczęściej spotykanymi działaniami są działania dwuargumentowe, jednoargumentowe oraz zeroargumentowe, które nazywa się również elementami wyróżnionymi lub stałymi algebry \mathcal A.

Ciąg liczb (\alpha_1, \ldots, \alpha_n) nazywamy typem tej algebry.

edytuj Przykłady

Jako przykłady algebr ogólnych mogą służyć wszystkie podstawowe obiekty rozważań algebraicznych, wśród nich zaś między innymi: grupy, pierścienie, ciała i moduły.

Jedną z najczęściej rozważanych algebr ogólnych jest algebra \mathbb Z = (\mathrm Z, +, -, 0), gdzie:

  • Z oznacza zbiór liczb całkowitych,
  • + jest zwykłym dodawaniem liczb całkowitych (a więc działaniem dwuargumentowym)
  • oznacza jednoargumentową operację brania elementu przeciwnego,
  • 0 jest elementem wyróżnionym, czyli działaniem zeroargumentowym.

Typem algebry \mathbb Z jest w tym przypadku ciąg (2,1,0). Algebra \mathbb Z jest jednym z podstawowych przykładów grupy abelowej.

edytuj Zobacz też

All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.