Geografia Polski.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

 Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować
Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Spis treści

edytuj Ogólne dane geograficzne

Schematyczna mapa Polski
Hipsometryczno-polityczna mapa Polski

Polska jest krajem w większej części nizinnym, na południu występują również tereny wyżynne i pasma górskie.

99,7% (312,683 tys. km²) obszaru Polski leży w zlewisku Morza Bałtyckiego (53,9% dorzecze Wisły, 90% dorzecze Odry, 11% rzeki bezpośredniego dorzecza Bałtyku i 0,8% dorzecze Niemna), a poza tym w zlewisku Morza Czarnego (Orawa, Strwiąż) i Morza Północnego (Dzika Orlica, Izera).

Najdłuższe rzeki w Polsce to:

  • Wisła (1047 km)
  • Odra (854,3 km, w tym na terenie Polski 741,9 km)
  • Warta (808 km)
  • Bug (772 km, w tym na terenie Polski 587 km)

Więcej informacji w artykule: rzeki Polski.

Na terenie Polski znajduje się znaczna liczba jezior – ponad 9 300 jezior o powierzchni powyżej 1 ha.
Zobacz : Największe polskie jeziora, Najgłębsze polskie jeziora

Środek geometryczny Polski znajduje się we wsi Piątek, 15 km na wschód od Łęczycy, 19 km na południe od Kutna, a 33 km na północ od Łodzi.

Najdalej na północ wysunięty kraniec Polski
54°50' N – przylądek Rozewie, we wsi Jastrzębia Góra, w gminie Władysławowo, powiat pucki (punkt lądowy; skrajnym północnym punktem terytorium Polski (do którego zalicza się morze terytorialne) jest punkt oddalony o 12 mil morskich na północ od Rozewia – 55°02' N);
Najdalej na południe wysunięty kraniec Polski
49°00' N – przełęcz Opołonek w gminie Lutowiska, powiat bieszczadzki (właściwie – nienazwane siodło leżące kilkaset metrów na wschód od szczytu, znajdujące się ok. 1,5" bardziej na południe od samego szczytu);
Najdalej na zachód wysunięty kraniec Polski
14°07' E – kolano Odry koło Osinowa Dolnego w gminie Cedynia, powiat gryfiński (Siekierki są często podawaną błędną lokalizacją tego punktu);
Najdalej na wschód wysunięty kraniec Polski
24°08' E – kolano Bugu we wsi Zosin w gminie Horodło, powiat hrubieszowski (Strzyżów jest często podawaną błędną lokalizacją tego punktu).

edytuj Klimat

Polska leży w strefie klimatu przejściowego, pomiędzy klimatem umiarkowanym oceanicznym na zachodzie a klimatem umiarkowanym kontynentalnym na wschodzie. Nad obszarem Polski ścierają się różne masy powietrza, co jest wynikiem położenia w centrum Europy oraz równoleżnikowego układu krain geograficznych.

Średnia temperatura w lecie waha się pomiędzy 16,5°C a 20°C, w zimie – między -6°C a 0°C. Średnia roczna temperatura powietrza w Polsce wynosi 7-8°C (poza obszarami górskimi).

Największy wpływ na klimat Polski mają masy powietrza polarno-morskiego i polarno-kontynentalnego, decydujące o przejściowości klimatu polskiego.

Nad Polskę napływają również masy powietrza, arktycznego, zwrotnikowego-morskiego i kontynentalnego, mające mniejszy wpływ na kształtowanie klimatu. Masy powietrza polarno-morskiego powodują latem zachmurzenie, ochłodzenie i wzrost wilgotności, zimą zaś przynoszą ocieplenie, odwilż i mgły.

Masy powietrza polarno-kontynentalnego latem przynoszą piękną, suchą i upalną pogodę, zimą-pogodę słoneczną, suchą i duże mrozy. Masy powietrza zwrotnikowo-morskiego znad Morza Śródziemnego i Azorów napływają nad Polskę rzadziej, przynosząc latem upały i częste burze a zimą gwałtowne odwilże.

Masy powietrza zwrotnikowo-kontynentalnego napływają znad Azji Mniejszej i Bałkanów bardzo rzadko, przeważnie latem i wczesną jesienią. Przynoszą piękną, suchą pogodę ("złota polska jesień").

Masy powietrza arktycznego napływają nad Polskę:

  • zimą znad Morza Barentsa i Nowej Ziemi, przynosząc pogodę mroźną i słoneczną, czasami z obfitymi opadami śniegu
  • wiosną znad Grenlandii, przynosząc krótkotrwałe kwietniowo-majowe (często z przymrozkami) ochłodzenie, tzw. zimni ogrodnicy

Średnie opady ok. 600 mm rocznie. Rozkład opadów w ciągu roku jest nierównomierny, 2/3 opadów rocznych to opady półrocza letniego. Polska leży w strefie wiatrów zmiennych z przewagą wiatrów zachodnich (północno-zachodnich i południowo-zachodnich), których udział stanowi ok. 60%. Wiatry wschodnie wieją głównie zimą, rzadsze są natomiast wiatry wiejące z południa i północy.


edytuj Granice Polski

Długości granic Polski z innymi krajami
Zobacz więcej w osobnym artykule: Granice Polski.

Polska graniczy z siedmioma państwami (w nawiasie długość granicy z tym państwem):

Długość granicy morskiej wynosi 440 km (długość wybrzeża morskiego Bałtyku wynosi 770 km).

Całkowita długość granic wynosi 3511 km.

Zobacz też: korekty granic Polski od 1945 roku.

Źródło: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2007 GUS

edytuj Powierzchnia i ukształtowanie terenu

Zobacz więcej w osobnym artykule: Powierzchnia Polski.
Mapa hipsometryczna Polski

Powierzchnia Polski wynosi 322 575 km², w tym: obszar lądowy (wraz z wodami śródlądowymi) – 311 889 km², morskie wody wewnętrzne – 2004 km², morze terytorialne – 8682 km². W Europie większą powierzchnię mają : Rosja, Ukraina, Francja, Hiszpania, Szwecja, Niemcy, Finlandia i Norwegia.

Jaką powierzchnię zajmują niziny? Ponieważ w Polsce zdecydowanie przeważają tereny nizinne (poniżej 200 m n.p.m.), zajmujące aż 75% powierzchni kraju, średnia wysokość wynosi tylko 173 m n.p.m. Niziny występują na północy i w centrum, natomiast obszary górskie i wyżynne na południu. Rzeżba Polski jest typowa dla całego kontynentu europejskiego.

Jak układają się krainy geograficzne? Teren Polski pochyla się z południa ku północnemu-zachodowi. Wysokość nie maleje jednak stopniowo, lecz skokowo, tzn. na przemian występują krainy niżej i wyżej wzniesione, które układają się jakby pasami, ciągnącymi się z zachodu na wschód. Zaczynając od południa, wyróżnia się następujące pasy: gór, kotlin, wyżyn, nizin środkowopolskich, pojezierzy i pobrzeży.

Gdzie znajduje się najniższy i najwyższy punkt Polski? Punkty te znajdują się na przeciwległych krańcach kraju. Najniższy położony jest na wysokości 1,8 m p.p.m., niedaleko miejscowości Raczki Elbląskie na Żuławach Wiślanych. Najwyższym są Rysy w Tatrach, których wierzchołek sięga 2499 m n.p.m. W porównaniu z rekordami światowymi wielkości te nie są imponujące: najniżej położone miejsce na lądzie (tafla Morza Martwego) znajduje się o 402,2 m niżej, natomiast najwyższy szczyt (Mount Everest) wznosi się o 6349 m wyżej.

edytuj Rzeki i jeziora Polski

Sieć hydrograficzna Polski

edytuj Regiony fizycznogeograficzne

Podział ten stanowi fragment międzynarodowej klasyfikacji regionów fizycznogeograficznych Europy.

edytuj Jednostki fizycznogeograficzne niższego rzędu

edytuj Pasma górskie

patrz: Góry w Polsce.

edytuj Obszary piaszczyste

Wydmy w Słowińskim PN

W Polsce są trzy obszary piaszczyste, czasem potocznie zwane pustyniami:

edytuj Województwa

Podział administracyjny Polski

edytuj Bibliografia

  • Jerzy Kondracki, 1994, Geografia Polski. Mezoregiony fizycznogeograficzne.

edytuj Zobacz też

edytuj Linki zewnętrzne

  • Andrzej Marcinkiewicz, Atlas form i typów rzeźby terenu Polski : skala 1:25 000, Warszawa 1960 (kopia cyfrowa)
p • d • e
Geografia państw Europy
Terytoria zależne: Gibraltar • Guernsey • Jersey • Wyspa Man • Wyspy Owcze
All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.