Georg Friedrich Händel.html

G. F. Händel, 1727 na obrazie pędzla Balthasara Dennera

Jerzy Fryderyk Händel (Haendel) (ur. 23 lutego 1685 w Halle, zm. 14 kwietnia 1759 w Londynie) – niemiecki kompozytor i organista. Ze względu na to, że długie lata przebywał i pracował w Londynie, gdzie był znany pod nazwiskiem George Frideric Haendel, uważany jest niekiedy za kompozytora angielskiego. W 1727 roku przyjął obywatelstwo brytyjskie.

edytuj Dzieciństwo i młodość

Haendel urodził się w rodzinie bez tradycji muzycznych. Jego ojciec, Georg Händel, był felczerem i lekarzem na pobliskim dworze. Ożenił się późno, z o wiele młodszą od niego dziewczyną. Talent muzyczny ich syna objawił się wcześnie. Do historii przeszły opowieści, które John Mainwaring, również zresztą naturalizowany w Anglii Niemiec, uczynił częścią pierwszej biografii geniusza, ukazanej w niewiele lat po śmierci Haendla. Mainwaring opowiadał o chłopcu grającym potajemnie na klawikordzie – najcichszym z instrumentów klawiszowych na strychu domu w Halle. Mało prawdopodobne, by rzeczywiście miało to miejsce bez zgody ojca. Wiadomo jednak, że Georg-senior lekceważył muzykę i sztukę kompozytorską jako sposób zarabiania pieniędzy, lecz dość przypadkowy muzyczny popis syna w grze na organach zrobił wrażenie na dworakach. Sam lokalny władca nalegał, by ojciec umożliwił synowi naukę gry na instrumentach muzycznych. Ojciec przystał na to pod warunkiem, że młodzieniec będzie również studiował prawo. Haendel rzeczywiście studiował ten przedmiot na uniwersytecie w Halle, jeszcze w jakiś czas po śmierci ojca. Dopiero w 1703 Haendel całkowicie zrezygnował z kariery prawniczej. Był już wówczas od roku organistą w Halle. Gry na organach uczył Haendla Friedrich Wilhelm Zachau, bez wątpienia artysta o dużym talencie, jednak młodzieniec szybko przerósł swego mistrza i postanowił spróbować szczęścia jako muzyk w Hamburgu.

edytuj Hamburg i opera

Hamburg był wówczas prawdziwym centrum sztuki operowej w Niemczech. Opera publiczna, pierwsza w tym kraju, powstała tam w latach osiemdziesiątych XVII wieku. Początkowo Haendel został tam skrzypkiem, lecz wkrótce zapragnął spróbować swych sił w komponowaniu oper. Wiele nauczył go w tej dziedzinie czołowy hamburski kompozytor tych czasów Reinhard Keiser. W 1704 doszło do pojedynku między Haendlem a innym kompozytorem i jego przyjacielem Johannem Matthesonem. Podczas wystawienia jednej z oper Matthesona Cleopatra Haendel przejął w swe ręce dyrygowanie orkiestrą, gdy Mattheson był solistą. Mattheson był wściekły, ponieważ Haendel nie odstąpił mu tej funkcji, gdy twórca opery skończył partię solową. Mattheson napadł na Haendla z wyciągniętą szpadą, a Haendel zasłonił się partyturą Cleopatry. Według innej wersji kompozytorzy stoczyli pojedynek pod wpływem podekscytowanych kłótnią słuchaczy, a Haendla miał uratować mosiężny guzik jego surduta. W każdym razie jeszcze tego samego wieczoru muzycy byli już pogodzeni i razem zasiadali do wieczerzy w jednej z hamburskich oberży.

edytuj Italia

Haendel - obraz z okresu włoskiego

W 1705 roku Haendel wystawił w Hamburgu swą pierwszą operę Almira, która została doceniona przez słuchaczy. Jeszcze w tym roku wyjechał na kilka lat do Włoch doskonalić swój kunszt kompozytorski. W Wenecji spotkał Domenico Scarlattiego. Poznał też jego ojca Alessandra. Domenico urodził się w tym samym (1685) roku co Bach i Haendel. W Neapolu, wówczas najwspanialszym mieście opery (oprócz Wenecji i Paryża) Haendel wystawił operę która zaniepokoiła innych kompozytorów, ze względu na kunszt przewyższający wszystko co do tej pory komponowano w tym mieście. Podobnie było z operą Agrippina w Wenecji w 1709 roku. Wcześniej jeszcze w 1707 roku Haendel stworzył dzieło oparte na psalmie Dixit Dominus pod tym właśnie tytułem. Do dziś pozostaje ono dowodem na to, jak szybko Haendel osiągnął niezrównaną dojrzałość artystyczną. To religijne dzieło (w Rzymie wystawianie oper było zakazane), posiada niezwykłą moc, impet i charakterystyczną dla muzyki Haendla niezwykłą szlachetną radość.

edytuj Hanower i Londyn

Kings Theatre Haymarket

G. F. Händel, 1733 na obrazie pędzla Balthasara Dennera

Po powrocie z Italii Haendel został muzykiem na dworze Jerzego Ludwika elektora Hanoweru. Ponieważ znany był powszechnie Act of Settlement z 1701 roku, który czynił elektora następcą na tronie Wielkiej Brytanii, Haendel wybrał się w 1711 roku do tego kraju, by przyjrzeć się jego życiu muzycznemu. Wystawił w tym roku w Londynie operę Rinaldo, która odniosła wielki sukces. Zachęcony powodzeniem Haendel przeprowadził się tam na stałe w 1712 roku. Brytyjczycy spragnieni byli dobrej muzyki, ponieważ od śmierci Henry'ego Purcella i jego brata Daniela, nie było w tym kraju dobrych kompozytorów operowych. Jedynie Włosi odwiedzali Londyn ze swoimi muzykami i aktorami.

Haendel nie był jednak jedynym, który wyczuł ten wiatr w żaglach. Uczynił to także Giovanni Battista Bononcini, który razem z Haendlem zakładał Royal Academy of Music. Po kilkunastu latach opera ta zbankrutowała. Bononcini stał się jeszcze wcześniej konkurentem Haendla.

Haendel był w tym pojedynku stroną mocniejszą ponieważ cieszył się poparciem i życzliwością niemieckojęzycznego króla Jerzego I, a potem jego syna Jerzego II. Lata dwudzieste były okresem największych triumfów oper Haendla. W 1724 roku powstały dwie z jego najlepszych oper: Giulio Cesare in Egiltto (Juliusz Cezar w Egipcie) i Tamerlano. W 1725 roku światło dzienne ujrzała wspaniała Rodelinda ze słynną arią: Vivi tiranno.

W 1729 roku brytyjscy rodzimi twórcy próbowali reanimować tradycyjną angielską sztukę operową wystawiając słynną Operę Żebraczą, w której wystawieniu pomagał jednak Anglikom (John Gay) Niemiec Johann Christoph Pepusch. To osobliwe dzieło wystawiane wielokrotnie i będące w pewnym sensie reakcją na włoskie opery Haendla i Porpory, a także satyrą na rząd i cudzoziemskie gusta odciągnęły publikę od oper Haendla na dłuższy czas.

W 1733 roku pojawili się nowi konkurenci tacy jak Nicola Porpora, w którego trupie znajdował się słynny śpiewak - kastrat Farinelli. Porpora, do którego dołączył później Johann Adolf Hasse, męża jednej z jego śpiewaczek Faustyny Bordoni, prowadził zakład operowy Theater of the Nobility i był groźny dla Haendla nie tylko z powodu swego niezaprzeczalnego talentu, czy posiadaniu wielkich śpiewaków (Farinelli, Faustina Bordoni) w swej artystycznej "stajni", lecz także z powodu poparcia jego artystycznej działalności przez Fryderyka Ludwika, księcia Walii i opozycyjnych wobec Jerzego I i gabinetu Walpole'a arystokratów i polityków. Kwestie polityczne wpływały na wybór opery na wieczorną rozrywkę bardziej niż konkretne artystyczne gusta. Pierwszą operą jaką wystawił w Londynie Porpora była Arianna in Nasso (1733), później przyszedł czas na Polifema (Polifemo- 1735). Haendel wytrzymał bój o słuchaczy i widzów komponując znakomitego Kserksesa (Serse - 1738), a przedtem jeszcze pierwszą "czarodziejską operę" Alcina (1735).

W tym okresie Londyn odwiedził Francesco Geminiani, z którym Haendel już w 1715 roku, podczas poprzedniej wizyty Włocha, zawarł serdeczną przyjaźń. Geminiani wydał w Londynie swoje Concerti Grossi, co Haendel naśladował w 1739 roku (Concerti Grossi op. 6). Przy Brook Street, gdzie mieszkał Haendel jego sąsiadem był Maurice Greene inny kompozytor angielski, o wiele słabszy od Haendla, co nie przeszkadzało im utrzymywać dobrych sąsiedzkich stosunków. Greene pisał niezłą muzykę, której jedynie, jak miał stwierdzić Haendel "brakowało powietrza" (czy też "oddechu"). Maurice Greene miał za sobą współpracę z Bononcinim, której nawiązanie miał Haendel skomentować tak, że "Mr. Greene poszedł do diabła".

Lata czterdzieste to "okres oratoriów" w muzyce Haendla. Najsławniejszym z jego oratoriów jest oczywiście Mesjasz. Choć i inne są na bardzo wysokim poziomie. Izrael w Egipcie i Baltazar, zawierają potężne partie chóralne, zapowiadające jakby nadejście dramatów muzycznych Wagnera. Przestawienie z oper na oratoria wynikało z chęci dostosowania repertuaru do oczekiwań słuchaczy w dziesięcioleciu metodystycznej odnowy religijnej (Charles Wesley, John Wesley). Sama zmiana sposobu komponowania przyszła mu dość łatwo między innymi dlatego, że eksperymentował on z oratoriami już od pewnego czasu (Alexander Feast, 1736).

Motyw chóralny z Judy Machabeusza (1747) - See the conquering Hero comes, o nadchodzącym zwycięstwie był najsłynniejszym motywem muzycznym całego XVIII wieku.

edytuj Geniusz

Georg Friedrich Händel na obrazie Jaegera

Georg Friedrich Händel w 1748 r. na obrazie Thomasa Hudsona

Haendel był największym, obok Johanna Sebastiana Bacha, kompozytorem późnego baroku i wczesnego klasycyzmu. Był także twórcą nowego gatunku muzycznego, "angielskiego oratorium", różniącego się od włoskiego pierwowzoru radosną barwą melodii i monumentalną aranżacją. Haendel był, jak przyznawał Mozart, największym mistrzem w operowaniu zespołem chóralnym. Haendlowi również należy przypisać stworzenie muzyki popularnej, ponieważ wyprowadził orkiestrę w plener, gdzie słuchać jej mógł każdy. Przykładem tego są do dziś żywe i chętnie słuchane niezrównane: Water Music (1717) i późniejsza Muzyka ogni sztucznych (Royal Fireworks) (1749), z którymi żadne podobne dzieła nie mogą się równać. W 1724 roku do Londynu przyjechał kompozytor szwedzki Johan Helmich Roman, który wykorzystał sposobność rozmowy z Haendlem i posłuchania jego muzyki. Wzór haendlowski jest do dziś słyszalny w Drottingsholmsmusiken (1744) Romana.

Muzyka Haendla jest lekka i potężna zarazem, kipiąca życiem i energią. Potrafi być także niezwykle dramatyczna, o czym świadczą wspaniałe arie takie jak Cara Sposa z Rinalda (1711). Haendel był także mistrzem gry na organach. Za jego czasów w Niemczech melomani marzyli o "pojedynku" Haendla z Bachem, mającym polegać na opracowywaniu tematów muzycznych. Geniusze nigdy się nie spotkali (dwukrotnie były czynione starania ku temu przez Bacha, który raz zaangażował do tej sprawy swego syna Wilhelma Friedemanna). Wiadomo jednak, że nawet dla Bacha Haendel byłby groźnym "przeciwnikiem", ponieważ miał ogromną łatwość przetwarzania tematów muzycznych i improwizacji na tym instrumencie (partytury pełne są określeń ad libitum). W tym sensie życie ówczesnych organistów i klawesynistów podobne było do życia jazzmanów.

Haendel jak wielu znanych kompozytorów tamtego okresu tworzył muzykę w stylu galant (przełom baroku i klasycyzmu) na który przestawili się również Georg Philipp Telemann i synowie Bacha (sam Bach również pozostał jednak "czysto barokowy"). Starego Haendla odwiedził Christoph Willibald Gluck , zbrojny w swe plany muzycznej typowo wczesno-klasycystycznej reformy, które później urzeczywistnił. Haendel był dla niego uprzejmy i udzielił mu rad o jakie ten prosił, ale prywatnie w rozmowie ze swą wielbicielką Susanne Cibber, stwierdził, ze Gluck "tyle wie o sztuce kontrapunktycznej co jego kucharz Gustavus Waltz". Waltz był śpiewakiem grupy haendlowskiej, nie wiadomo więc czy kompozytor żartował nazywając go swym kucharzem czy nie.

Haendel był sławny za życia w całej Europie i sława ta nie zgasła nigdy. W Niemczech jedynie Georg Philipp Telemann uchodził za lepszego od niego kompozytora, a w Italii nie zapomniano jego oper i Dixit Dominus. Haendel zajmuje dziś pozycję narodowego kompozytora brytyjskiego obok Henry'ego Purcella . Jako człowiek Haendel odznaczał się wielkim poczuciem humoru i dystansem wobec otaczającego go świata. Nigdy się nie ożenił choć interesował się płcią piękną. Był wielkim smakoszem życia, wina i jedzenia. Na jego pogrzebie było 3.000 osób.

W roku 2007 nakręcono film Georg Friedrich Händel - Das Geheimnis eines Genies.

edytuj Ważniejsze utwory

edytuj Opery

Almira HWV 1 (Hamburg, 1705)
Nero HWV 2 (Hamburg, 1705)
Florindo HWV 3 (Hamburg, 1706)
Daphne HWV 4 (Hamburg, 1706)
Rodrigo HWV 5 (Florencja, 1707)
Agrippina HWV 6 (Wenecja, 1709-1710)
Rinaldo HWV 7 (Londyn, 1711)
Il Pastor fido HWV 8 (I wersja Londyn, 1712)
Teseo HWV 9 (Londyn, 1713)
Silla HWV 10 (Londyn 1713)
Amadigi di Gaula HWV 11 (Londyn, 1715)
Radamisto HWV 12 (Londyn, 1720)
Muzio Scevola (AKT III) HWV 13 (Londyn, 1721)
Floridante HWV 14 (Londyn, 1721)
Ottone HWV 15 (Londyn, 1723)
Flavio HWV 16 (Londyn, 1723)
Giulio Cesare HWV 17 (Londyn, 1724)
Tamerlano HWV 18 (Londyn, 1724)
Rodelinda HWV 19 (Londyn, 1725)
Scipione HWV 20 (Londyn, 1726)
Alessandro HWV 21 (Londyn, 1726)
Admeto HWV 22 (Londyn, 1727)
Riccardo Primo HWV 23 (Londyn, 1727)
Siroe HWV 24 (Londyn, 1728)
Tolomeo HWV 25 (Londyn, 1728)
Lotario HWV 26 (Londyn, 1729)
Partenope HWV 27 (Londyn, 1730)
Poro HWV 28 (Londyn, 1731)
Ezio HWV 29 (Londyn, 1732)
Sosarme HWV 30 (Londyn, 1732)
Orlando HWV 31 (Londyn, 1733)
Arianna in Creta HWV 32 (Londyn, 1734)
Ariodante HWV 33 (Londyn, 1735)
Alcina HWV 34 (Londyn, 1735)
Atalanta HWV 35 (Londyn, 1736)
Arminio HWV 36 (Londyn, 1737)
Giustino HWV 37 (Londyn, 1737)
Berenice HWV 38 (Londyn, 1737)
Faramondo HWV 39 (Londyn, 1738)
Serse HWV 40 (Kserkses, Londyn, 1738)
Imeneo HWV 41 (Londyn, 1740)
Deidamia HWV 42 (Londyn, 1741)

edytuj Pasticcia

L'Elpida, ovvero Li rivali generosi A1 (Londyn, 1725)
Genserico A2 (Londyn, 1728)
Ormisda A3 (Londyn, 1730)
Venceslao A4 (Londyn, 1731)
Titus l'Empereur A5 (Londyn, 1731)
Lucio Papirio Dittatore A6 (Londyn, 1732)
Catone A7 (Londyn, 1732)
Semiramide riconosciuta A8 (Londyn, 1733)
Caio Fabbricio A9 (Londyn, 1733)
Arbace A10 (Londyn, 1734)
Oreste A11 (Londyn, 1734)
Didone abbandonata A12 (Londyn, 1737)
Alessandro Severo A13 (Londyn, 1738)
Jupiter in Argos A14 (Londyn, 1739)

edytuj Pasje

Johannes-Passion (Pasja według Św. Jana) (Hamburg, 1704)
Brockes-Passion HWV 48 (Hamburg, 1719)

edytuj Oratoria

Il Trionfo del Tempo e del Disinganno HWV 46a (Rzym, 1707)
Il Trionfo del Tempo e della Verità HWV 46b (Londyn, 1737)
La Resurrezione HWV 47 (Rzym, 1708)
Esther HWV 50 (Cannons, 1720)
Deborah HWV 51 (Londyn, 1733)
Athalia HWV 52 (Londyn, 1733)
Saul HWV 53 (Londyn, 1739)
Israel in Egypt HWV 54 (Izrael w Egipcie, Londyn, 1739)
L'Allegro, il Penseroso ed il Moderato HWV 55 (Londyn, 1740)
Messiah HWV 56 (Mesjasz, 1741, prawykonanie: Dublin, 1742)
Samson HWV 57 (Londyn, 1743)
Semele HWV 58 (Londyn, 1744)
Joseph and his Brethren HWV 59 (Londyn, 1744)
Hercules HWV 60 (Londyn, 1745)
Belshazzar HWV 61 (Londyn, 1745)
Occasional Oratorio HWV 62 (Londyn, 1746)
Judas Maccabaeus HWV 63 (Londyn, 1747)
Joshua HWV 64 (Londyn, 1748)
Alexander Balus HWV 65 (Londyn, 1748)
Susanna HWV 66 (Londyn, 1749)
Solomon HWV 67 (Londyn, 1749)
Theodora HWV 68 (Londyn, 1750)
The Choice of Hercules HWV 69 (Londyn, 1751)
Jephta HWV 70 (Londyn, 1752)
The Triumph of Time and Truth HWV 71 (Londyn, 1757)

edytuj Serenady, maski, ody

Aci, Galatea e Polifemo HWV 72, serenata (Neapol, 1708)
Eternal source of light divine HWV 74, serenata (oda) (Windsor Castle, 1714)
Acis and Galatea I wersja HWV 49a, maska (Cannons, 1718)
Acis and Galatea II wersja HWV 49b, maska (Londyn, 1732)
Il Parnasso in festa per gli sponsali di Teti e Peleo HWV 73, serenata (Londyn, 1734)
Alexander Feast HWV 75, oda (Londyn, 1736)
From Harmony, from heav'nly Harmony" (Ode for St. Cecilia's Day) HWV 76, oda (Londyn, 1736)
There in blissful shade and bow'rs (Comus) HWV 44, serenata (Exton, 1745)
Alceste (Alcides) HWV 45, muzyka do sztuki (nie wykonana) (1750)

edytuj Utwory religijne

Ah! che troppo ineguali (O del ciel! Maria Regina) HWV 230 (Rzym, 1708)
Coelestis dum spirat aura HWV 231 (Rzym, 1707)
Dixit Dominus Domino meo HWV 232 (Rzym, 1707)
Donna, che in ciel di tanta luce splendi HWV 233 (Rzym, 1708)
Il Pianto di Maria: Giunta l'ora fatal HWV 234 (Siena, 1709)
Haec est Regina virginum HWV 235 (Rzym, 1707)
Laudate pueri dominum I wersja HWV 236 (? 1703/1706)
Laudate pueri dominum II wersja HWV 237 (Rzym, 1707)
Nisi Dominus (Gloria patri) HWV 238 (Rzym, 1707)
O Qualis de coelo sonus HWV 239 (Rzym, 1707)
Saeviat tellus inter rigores HWV 240 (Rzym, 1707)
Salve Regina HWV 241 (Rzym, 1707)
Silete venti HWV 242 (Londyn, 1724)
Te decus virginum HWV 243 (Rzym 1707/08)
Kyrie eleison HWV 244 (Londyn, 1740)
Gloria in excelsis Deo HWV 245 (Londyn 1740)
O be joyful in the Lord (Chandos Anthem I) HWV 246 (Cannons, ok.1717)
In the Lord put I (Chandos Anthem II) HWV 247 (Cannons, ok.1717)
Have mercy upon me (Chandos Anthem III) HWV 248 (Cannons, ok.1717)
O sing unto the Lord a new song (Chandos Anthem IVa) - I wersja HWV 249a (Londyn, 1714)
O sing unto the Lord a new song (Chandos Anthem IV) - II wersja HWV 249b (Cannons, ok.1717)
I will magnify thee (Chandos Anthem Va) - I wersja HWV 250a (Cannons, ok.1717)
I will magnify thee (Chandos Anthem Vb) - II wersja HWV 250b (Londyn, ok.1718)
As pants the hart (Chandos Anthem VIc) - I wersja HWV 251a (Londyn, 1714)
As pants the hart (Chandos Anthem VIa) - II wersja HWV 251b (Cannons, 1717)
As pants the hart (Chandos Anthem VIb) - III wersja HWV 251c (Londyn, 1720)
As pants the hart (Chandos Anthem VId) - IV wersja HWV 251d (Londyn, ok.1721)
My song shall be alway (Chandos Anthem VII) HWV 252 (Cannons, ok.1717)
O come let us sing unto the Lord (Chandos Anthem VIII) HWV 253 (Cannons, ok.1718)
O praise the Lord with one consent (Chandos Anthem IX) HWV 254 (Cannons, ok.1718)
The Lord is my light (Chandos Anthem X) HWV 255 (Cannons, ok.1718)
Let God arise (Chandos Anthem XIa) - I wersja HWV 256a (Cannons, ok.1717)
Let God arise (Chandos Anthem XIb) - II wersja HWV 256b (Londyn, 1720)
O praise the Lord, ye angels of his HWV 257 (Londyn, 1723)
Zadok the Priest Anthem koronacyjny I, HWV 258 (Londyn, 1727)
Let thy hand be strengthened Anthem koronacyjny II, HWV 259 (Londyn, 1727)
The King shall rejoice Anthem koronacyjny III, HWV 260 (Londyn, 1727)
My heart is inditing Anthem koronacyjny IV, HWV 261 (Londyn, 1727)
This is the day which the Lord hath made (Wedding Anthem for Princess Anne and William, Prince of Orange) HWV 262 (Londyn, 1734)
Sing unto God, ye kingdoms of the earth (Wedding Anthem for Frederick, Prince of Wales, and Princess Augusta of Saxe-Gotha) HWV 263 (Londyn, 1736)
The ways of Zion do mourn (Funeral Anthem for Queen Caroline) HWV 264 (Londyn, 1737)
The King shall rejoice (Anthem for the Victory of Dettingen) HWV 265 (Londyn, 1743)
How beautiful are the feet of them (Anthem composed on the Occasion of the Peace) HWV 266 (Londyn, 1749)
How beautiful are the feet of them - anthem, fragm. HWV 267 (Londyn, ok.1749)
Blessed are they that considereth the poor (Foundling Hospital Anthem) HWV 268 (Londyn, 1749)
Amen alleluja HWV 269 (Londyn, ok.1746/47)
Amen HWV 270 (Londyn, ok.1730/40)
Amen, alleluja HWV 271 (Londyn, ok.1730/40)
Alleluja, amen HWV 272 (Londyn, ok.1738/41)
Alleluja, amen HWV 273 (Londyn, ok.1738/41)
Alleluja, amen HWV 274 (Londyn, ok.1738/41)
Alleluja, amen HWV 275 (Londyn, ok.1730/40)
Amen, hallelujah HWV 276 (Londyn, ok.1743/46)
Halleluja, amen HWV 277 (Londyn, ok.1746/47)
Utrecht Te Deum HWV 278 (Londyn, 1713)
Utrecht Jubilate (O be joyful) HWV 279 (Londyn, 1713)
Te Deum D-dur (Caroline Te Deum)" HWV 280 (Londyn, 1714)
Te Deum B-dur (Chandos Te Deum)" HWV 281 (Cannons, ok.1718)
Te Deum A-dur HWV 282 (Londyn, 1724)
Dettingen Te Deum HWV 283 (Londyn, 1743)
The Invitattion HWV 284 (Londyn, ok.1746/47)
Desiring to Love HWV 285 (Londyn, ok.1746/47)
On the Resurection HWV 286 (Londyn, ok.1746/47)

edytuj Muzyka orkiestrowa

Koncert na obój i orkiestrę g-moll (Koncert obojowy Nr 3) HWV 287 (Hamburg, ? 1703/05)
Sonata (Concerto) a 5 B-dur na skrzypce solo i orkiestrę HWV 288 (Włochy, 1706/07)
6 Koncertów na organy i orkiestrę, Opus 4 HWV 289-294
Koncert na organy i orkiestrę F-dur ("Kukułka i słowik") HWV 295
Koncert na organy i orkiestrę A-dur HWV 296a
Koncert na organy i orkiestrę A-dur (Pasticcio-Concert) HWV 296b
Koncert na organy solo d-moll (według HWV 328) HWV 297
Koncert na organy solo G-dur (według HWV 319) HWV 298
Koncert na organy solo D-dur (według HWV 323) HWV 299
Koncert na organy solo g-moll (według HWV 324) HWV 300
Koncert na obój i orkiestrę B-dur (Koncert obojowy Nr 1) HWV 301 (? 1706/10)
Koncert na obój i orkiestrę B-dur (Koncert obojowy Nr 2) HWV 302a (Londyn, 1718)
Suite de Pièces F-dur HWV 302b (Londyn, ok.1737/38)
Concerto (Adagio) na organy i orkiestrę d-moll HWV 303 (Londyn, 1737/39)
Koncert na organy i orkiestrę d-moll HWV 304
Koncert na organy i orkiestrę F-dur HWV 305a
Koncert na organy solo F-dur HWV 305b
6 Koncertów na organy i orkiestrę, Opus 7 HWV 306-311
6 Concerti grossi, Opus 3 HWV 312-317 (1734)
Concerto grosso C-dur (Concerto in Alexander's Feast) HWV 318 (1736)
12 Concerti grossi, Opus 6 HWV 319-330 (1739)
Concerto F-dur HWV 331 (1722)
Concerto a due cori B-dur HWV 332
Concerto a due cori F-dur HWV 333
Concerto a due cori F-dur HWV 334
Concerto D-dur HWV 335a
Concerto F-dur HWV 335b
Uwertura B-dur HWV 336
Uwertura D-dur HWV 337
Adagio h-moll/Allegro D-dur HWV 338
Sinfonia B-dur HWV 339
Allegro G-dur HWV 340
Uwerura D-dur (Handel's Water Piece) HWV 341
Uwerura F-dur HWV 342
Ritornello dla Chaconne G-dur HWV 435 HWV 343
Chór i Menuet D-dur (z opery Florindo HWV 3) HWV 344
Marsz D-dur HWV 345
Marsz F-dur HWV 346
Sinfonia B-dur HWV 347
Water Music HWV 348-350 (Londyn, 1717)
Music for the Royal Fireworks HWV 351 (Londyn, 1749) na instrumenty dęte i kotły w oryginale, potem także w wersji z instrumentami smyczkowymi
Suita B-dur (z opery Daphne HWV 4) HWV 352
Suita G-dur (z opery Daphne HWV 4) HWV 353
Suita B-dur (z opery Florindo HWV 3) HWV 354
Aria (Hornpipe) c-moll HWV 355
Hornpipe D-dur (compos'd for the Concert at Vauxhall 1740) HWV 356

edytuj Kantaty

Ah! che pur troppo è vero – kantata włoska HWV 77
Ah! crudel, nel pianto mio – kantata włoska HWV 78
Diana cacciatrice lub Alla caccia – kantata włoska HWV 79
Allor ch'io dissi addio – kantata włoska HWV 80
Alpestre monte – kantata włoska HWV 81
Amarilli vezzosa lub Daliso ed Amarilli lub Il duello amoroso – kantata włoska HWV 82
Aminta e Fillide lub Arresta il passo – kantata włoska HWV 83
Aure soavi, e lieti – kantata włoska HWV 84
Venus and Adonis lub Behold where weeping Venus stands – kantata angielska HWV 85
Bella ma ritrosetta – kantata włoska HWV 86
Carco sempre di gloria – kantata włoska HWV 87
Care selve, aure grate – kantata włoska HWV 88
Cecilia, volgi un sguardo – kantata włoska HWV 89
Chi rapì la pace al core – kantata włoska HWV 90
Clori, degli occhi miei – kantata włoska HWV 91a, HWV 91b
Clori, mia bella Clori – kantata włoska HWV 92
Clori, ove sei? – kantata włoska HWV 93
Clori, sì, ch'io t'adoro – kantata włoska HWV 94
Clori, vezzosa Clori – kantata włoska HWV 95
Clori, Tirsi e Fileno lub Cor fedele in vano speri – kantata włoska HWV 96
Crudel tiranno Amor – kantata włoska HWV 97
Cuopre tal volta il cielo – kantata włoska HWV 98
Delirio amoroso lub Da quel giorno fatale – kantata włoska HWV 99
Da sete ardente afflitto – kantata włoska HWV 100
Dal fatale momento – kantata włoska HWV 101a, HWV 101b
Dalla guerra amorosa – kantata włoska HWV 102a, HWV 102b
Deh! lasciate e vita e volo – kantata włoska HWV 103
Del bel idolo mio – kantata włoska HWV 104
Armida abbandonata lub Dietro l'orme fuggaci – kantata włoska HWV 105
Dimmi, o mio cor – kantata włoska HWV 106
Ditemi, o piante – kantata włoska HWV 107
Dolce mio ben, s'io taccio – kantata włoska HWV 108
Dolce pur d'amor l'affanno – kantata włoska HWV 109a, HWV 109b
Agrippina condotta a morire lub Dunque sarà pur vero – kantata włoska HWV 110
E partirai, mia vita? – kantata włoska HWV 111a, HWV 111b
Figli del mesto cor – kantata włoska HWV 112
Figlio d'alte speranze – kantata włoska HWV 113
Filli adorata e cara – kantata włoska HWV 114
Fra pensieri quel pensiero – kantata włoska HWV 115
Fra tante pene – kantata włoska HWV 116
Hendel, non può mia Musa – kantata włoska HWV 117
Ho fuggito Amore anch'io – kantata włoska HWV 118
Echeggiate, festeggiate, Numi eterni lub Io languisco fra le gioie – kantata włoska HWV 119
Irene, idolo mio – kantata włoska HWV 120a, HWV 120b
La Solitudine lub L'aure grate, il fresco rio – kantata włoska HWV 121a, HWV 121b
Apollo e Dafne lub La terra è liberata – kantata włoska HWV 122
Languia di bocca lusinghiera – kantata włoska HWV 123
Look down, harmonious Saint lub The Praise of Harmony – kantata angielska HWV 124
Lungi da me, pensier tiranno – kantata włoska HWV 125a, HWV 125b
Lungi da voi, che siete poli – kantata włoska HWV 126a, HWV 126b, HWV 126c
Lungi dal mio bel Nume – kantata włoska HWV 127a, HWV 127b, HWV 127c
Lungi n'ando Fileno – kantata włoska HWV 128
Manca pur quanto sai – kantata włoska HWV 129
Mentre il tutto è in furore – kantata włoska HWV 130
Menzognere speranze – kantata włoska HWV 131
Mi palpita il cor – kantata włoska HWV 132a, HWV 132b, HWV 132c, HWV 132d
Ne' tuoi lumi, o bella Clori – kantata włoska HWV 133
Pensieri notturni di Filli lub Nel dolce dell'oblio – kantata włoska HWV 134
Nel dolce tempo – kantata włoska HWV 135a, HWV 135b
Nell' africane selve – kantata włoska HWV 136a, HWV 136b
Nella stagion che di viole e rose – kantata włoska HWV 137
Nice, che fa? che pensa? – kantata włoska HWV 138
Ninfe e pastori – kantata włoska HWV 139a, HWV 139b, HWV 139c
Nò se emenderá jamás – kantata hiszpańska HWV 140
Non sospirar, non piangere – kantata włoska HWV 141
Notte placida e cheta – kantata włoska HWV 142
Olinto pastore, Tebro fiume, Gloria lub O come chiare e belle – kantata włoska HWV 143
O lucenti, o sereni occhi – kantata włoska HWV 144
La Lucrezia lub Oh Numi eterni – kantata włoska HWV 145
Occhi miei che faceste? – kantata włoska HWV 146
Partì, l'idolo mio – kantata włoska HWV 147
Poichè giuraro Amore – kantata włoska HWV 148
Qual sento io non conosciuto – kantata włoska HWV 149
Ero e Leandro lub Qual ti riveggio, oh Dio – kantata włoska HWV 150
Qualor crudele, sì, ma vaga Dori – kantata włoska HWV 151
Qualor l'egre pupille – kantata włoska HWV 152
Quando sperasti, o core – kantata włoska HWV 153
Quel fior che all'alba ride – kantata włoska HWV 154
Sans y penser – kantata francuska HWV 155
Sarai contenta un dì – kantata włoska HWV 156
Sarei troppo felice – kantata włoska HWV 157
Se pari è la tua fè – kantata włoska HWV 158a, HWV 158b, HWV 158c
Se per fatal destino – kantata włoska HWV 159
La bianca Rosa lub Sei pur bella, pur vezzosa – kantata włoska HWV 160a, HWV 160b, HWV 160c
Sento là che ristretto – kantata włoska HWV 161a, HWV 161b, HWV 161c
Siete rose ruggiadose – kantata włoska HWV 162
Solitudini care, amata libertà – kantata włoska HWV 163
Il Gelsomino lub Son gelsomino – kantata włoska HWV 164a, HWV 164b
Spande ancor a mio dispetto – kantata włoska HWV 165
Splenda l'alba in oriente – kantata włoska HWV 166
Stanco di più soffrire – kantata włoska HWV 167a, HWV 167b
Partenza di G. B. lub Stelle, perfide stelle – kantata włoska HWV 168
Torna il core al suo diletto – kantata włoska HWV 169
Tra le fiamme lub Il consiglio – kantata włoska HWV 170
Tu fedel? Tu costante? – kantata włoska HWV 171
Udite il mio consiglio – kantata włoska HWV 172
Un'alma innamorata – kantata włoska HWV 173
Un sospir a chi si muore – kantata włoska HWV 174
Vedendo Amor – kantata włoska HWV 175
Venne voglia ad Amore lub Amore uccellatore – kantata włoska HWV 176
Zeffiretto, arresta il volo – kantata włoska HWV 177

edytuj Muzyka kameralna

Sonaty HWV 357-379
Sonaty triowe HWV 380-405
Pojedyncze utwory HWV 406-425

edytuj Muzyka na instrument klawiszowy

8 Suites de Pièces pour le Clavecin - I zbiór HWV 426-433 (Londyn, 1720)
9 Suites de Pièces pour le Clavecin - II zbiór HWV 434-442 (Londyn, 1733)
Six Fugues or Voluntarys for the Organ or Harpsichord Opus 3 (6 fug lub solów na organy lub klawesyn, Opus 3) HWV 605-610

Posłuchaj

Händel Gigue - HWV 433 (info)

Händel Israel in Egipt fragment (info)

Händel Sonata e-moll - adagio (info)

Händel Sonata e-moll - allegro (info)

Händel Sonata e-moll - grave (info)

Händel Sonata e-moll - allegro 2 (info)

‎

Händel - Mesjasz cz. 1 sinfonia (info)

Händel - Mesjasz cz. 2 Comfort Ye my People (info)

Händel - Mesjasz cz. 3 Ev’ry valley shall be exalted (info)

Händel - Mesjasz cz. 4 And the Glory of the Lord (info)

Händel - Mesjasz cz. 5 Thus said the Lord (info)

Händel - Mesjasz cz. 6 But who may abide (info)

Händel - Mesjasz cz. 7 And He shall purify (info)

Händel - Mesjasz cz. 8 Behold, a virgin shall conceive (info)

Händel - Mesjasz cz. 9 O thou that tellest (info)

Händel - Mesjasz cz. 10 For behold, darkness shall cover the earth (info)

Händel - Mesjasz cz. 11 The people that walked in darkness (info)

Händel - Mesjasz cz. 12 For unto us a child is born (info)

Händel - Mesjasz cz. 13 Pifa - sinfonia pasterska (info)

Händel - Mesjasz cz. 14 There were shepherds (info)

Händel - Mesjasz cz. 15 And lo, the angel of the Lord (info)

Händel - Mesjasz cz. 16 And suddenly there was with the angela (info)

Händel - Mesjasz cz. 17 Glory to God in the highest (info)

Händel - Mesjasz cz. 18 Rejoice greatly, O daughter of Ziont (info)

Händel - Mesjasz cz. 19 Then shall the eyes of the blind (info)

Händel - Mesjasz cz. 20 He shall feed his flock (info)

Händel - Mesjasz cz. 21 His yoke is easy (info)

Händel - Mesjasz cz. 22 Behold the Lamb of God (info)

Händel - Mesjasz cz. 23 He was despised (info)

Händel - Mesjasz cz. 24 Surely he hath borne our grieves (info)

Händel - Mesjasz cz. 25 And with his stripes we are healed (info)

Händel - Mesjasz cz. 26 All we like sheep (info)

Händel - Mesjasz cz. 27 All they that see Him (info)

Händel - Mesjasz cz. 28 He trusted in God (info)

Händel - Mesjasz cz. 29 Thy rebuke hath broken His heart (info)

Händel - Mesjasz cz. 30 Behold and see (info)

Händel - Mesjasz cz. 31 He was cut off out of the land (info)

Händel - Mesjasz cz. 32 But thou didst not leave (info)

Händel - Mesjasz cz. 33 Lift up your heads (info)

Händel - Mesjasz cz. 34 Unto which of the angels (info)

Händel - Mesjasz cz. 35 Let all the angels of God worship Him (info)

Händel - Mesjasz cz. 36 Thou art gone up on high (info)

Händel - Mesjasz cz. 37 The Lord gave the word (info)

Händel - Mesjasz cz. 38 How beautiful are the fee (info)

Händel - Mesjasz cz. 39 Their sound is gone out (info)

Händel - Mesjasz cz. 40 Why do the nations so furiously (info)

Händel - Mesjasz cz. 41 Les us break their bonds asunder (info)

Händel - Mesjasz cz. 42 He that dwelleth in heaven (info)

Händel - Mesjasz cz. 43 Thou shalt break them (info)

Händel - Mesjasz cz. 44 Hallelujah (info)

Problem ze ściągnięciem pliku? Zobacz Pomoc.

edytuj Literatura w jęz. polskim

Manfred Bukofzer Muzyka w epoce baroku, PWN, Warszawa, 1970
Józef Chomiński, Krystyna Wilkowska-Chomińska" Historia Muzyki, cz.I, PWM, Kraków, 1989
Ludwik Erhardt, hasło w Encyklopedii Muzycznej PWM, Kraków 1993
Stephen Pettitt Haendel, PWN oraz Oficyna Wydawnicza Atena, Warszawa-Poznań 1995, Wydanie z CD
Romain Rolland: Haendel, Paris 1910; tłum. polskie Kraków PWM, 1971
Danuta Szlagowska Muzyka baroku Akademia Muzyczna w Gdańsku, Gdańsk, 1998