Gestapo.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

 Ten artykuł jest teraz edytowany przez Ataman.
Prosimy nie edytować strony do czasu zniknięcia tej wiadomości. Nazwa użytkownika, który dodał tę wiadomość, jest wyświetlona na stronie historii. Jeżeli ta strona nie była edytowana od paru godzin, prosimy usunąć szablon. Założeniem tego szablonu jest zmniejszenie konfliktów edycji.
Symbole Gestapo
Główna siedziba Gestapo, Berlin, Alexanderplatz, 1945

Gestapo (niem. Geheime Staatspolizei, Tajna Policja Państwowa) – tajna policja utworzona w nazistowskich Niemczech 26 kwietnia 1933, która w sposób bezwzględny zwalczała wszelkie przejawy oporu, rozwiązana wraz z upadkiem III Rzeszy w 1945.

Spis treści

edytuj Historia

26 Czerwca 1933 roku Hermann Göring, ówczesny minister spraw wewnętrznych Prus, utworzył w Prusach Urząd Tajnej Policji Państwowej (niem. Geheimes Staatspolizeiamt – Gestapa). Początkowo tylko dla prowincji Pruskiej. Urzędem Tajnej Policji Państwowej kierował Rudolf Diels, do czerwca 1934 roku.
Początkowo GESTAPA był Departamentem I-A, dawnego pionu pruskiej policji politycznej Sapo. W jego skład wchodziły początkowo trzy Wydziały Główne:

  1. Administracja, organizacja i prawo;
  2. Przestępstwa polityczne;
  3. Policja obronna (kontrwywiad); szefowie : radca stanu Patschowsky (1934)/ kierownikiem Wydziału Wschód był komisarz Walter Kubitzki, a w 1936 roku Werner Best.

edytuj Zmiany w aparacie policyjnym III Rzeszy

W 1936 urząd objął swym działaniem całe Niemcy i zmienił nazwę na Gestapo. Skrót Gestapo wymyślił urzędnik berlińskiej poczty dla uniknięcia pisania całej nazwy w książce doręczeń korespondecji.

10 lutego na mocy ustawy pruskiej, usankcjonowano wyjątkowe stanowisko i określono zakres działania.

Ustawa czyniła Gestapo legalną instytucją, ale jednocześnie stawiała ponad prawem. Od decyzji Gestapo nie przysługiwało prawo odwołania się do sądu. Intencję ustawodawcy najlepiej wyrażają słowa proklamacji Hitlera z 22 października 1938 roku: "wszelkie środki podejmowane dla urzeczywistnienia woli wodza uważa się za zgodne z prawem, nawet jeśliby miały być sprzeczne z obowiązującymi ustawami i dotychczasową praktyką". Szefem całej policji niemieckiej został Heinrich Himmler, bardzo bliski współpracownik Adolfa Hitlera. W tym samym roku (1936) Heinrich Himmler połączył gestapo i policję kryminalną (Kriminalpolizei – Kripo), w jedną organizacją Policję Bezpieczeństwa (Sicherheitspolizei – Sipo) i podporządkował je szefowi partyjnej służby bezpieczeństwa (Sicherheitsdienst – SD), Reinhardowi Heydrichowi. W październiku 1939, po awansie Heinricha Himmlera na stanowisko komisarza Rzeszy do spraw umacniania niemieckich wartości narodowych, odpowiedzialnego za zachowanie czystości rasowej na Wschodzie, funkcję szefa Gestapo objął SS-Oberführer Heinrich Müller.
Siedziba centrali Gestapo od 1933 roku mieściła się w budynku byłej berlińskiej Szkoły Sztuk Pięknych, przy Prinz Albrechtstrasse 8.

edytuj Podporządkowanie administracyjne, zadania i działalność

Podporządkowanie administracyjne GESTAPO

W latach 1939–1945 Gestapo wchodziło w skład Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (Reichssicherheitshauptamt – RSHA), jako jego IV Urząd. Gestapo działało na terenie państwa niemieckiego, oraz we wszystkich okupowanych przez III Rzeszę państwach europejskich, stanowiąc główny czynnik terroru i odgrywając główną rolę w inspirowaniu i realizowaniu zbrodniczych planów rasistowskiej polityki narodowych socjalistów. Wielu członków Gestapo przydzielanych było także do jednostek Einsatzgruppen. Gestapo liczyło ok. 40 000 funkcjonariuszy i personelu pomocniczego.

Podstawowe funkcję GESTAPO jako organu defensywnego struktur bezpieczeństwa III Rzeszy to:

  1. Inwigilacja i zwalczanie przeciwników rezimu w granicach III Rzeszy i na obszarach okupowanych
  2. Prowadzenie działań kontrwywiadowczych
  3. Przeciw działanie dywersji
  4. Egzekutywa policyjna

Na początku marca 1940 w Zakopanem miała miejsce wspólna konferencja NKWD i Gestapo, na której omówiono metody pracy operacyjnej przeciwko podziemiu polskiemu i wymieniono się informacjami, Rosjanie wydali Niemcom zbiegłych do ZSRR komunistów niemieckich i austriackich (por. Aleksander Weissberg-Cybulski).

Działania Gestapo nie podlegały żadnej kontroli, ani zaskarżeniu przed sądem. Współpracownik Himmlera, dr Werner Best (Pierwszy szef Departamentu II RSHA) ujął to następująco: Dopóki policja wykonuje polecenia przywództwa, działa legalnie.

W 1946 Gestapo zostało uznane za organizację przestępczą, winną ludobójstwa i zbrodni wojennych, przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze.

edytuj Struktury Organizacyjne Gestapo

Początkowa struktura organizacyjna Gestapo:

W późniejszym czasie jeszcze powstałyGruppe "IV-N" - początkowo jako służba łączności Gestapo, potem jako tzw. służba informacyjna (kartoteka całej agentury i kontrola efektywności agenturalnego zdobywania informacji, oraz Gruppe "IV S" - zwalczanie ruchów partyzanckich.

edytuj Gestapo 1944

We wrześniu 1939 roku Gestapo zostało włączone do nowo utworzonego scentralizowanego organu bezpieczeństwa, zwanego Reichssicherheitshauptamt (sk.RSHA) – czyli Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy jako Urząd IV (Amt IV), i pozostało w jego ramach aż do rozwiązania w 1945 roku. Po wybuchu II wojny światowej utwożono równolegle Departament IV/B. W okresie późniejszym dotychczasowe jednostki skomasowano w jeden Wydział IV/A, a Departament IV/B przekrztałcono w Wydział IV/B.
Zależnie od wymogów wojny struktura organizacyjna Gestapo ulegała dalszym zmianom, i na początku 1944 roku przedstawiała się następująco:

Amt IV RSHA [GESTAPO] (badanie i zwalczanie nieprzyjaciela) - szef SS-Gruppenführer und General der Polizei Heinrich Müller

edytuj Stopnie służbowe i umundurowanie Gestapo

Gestapo używało stopni Sicherheitspolizei, aby zasugerować ludności cywilnej przynależność do policji. Czarne mundury SS używane były przez Gestapo do 1939. Potem jej członkowie nosili szare mundury polowe SS z naszytym rombem na rękawie, na którym widniały litery "SD".

Stopnie służbowe w Gestapo Odpowiedniki w SS Odpowiedniki polskie
Kriminalassistent SS-Rottenführer kapral
Kriminaloberassistent SS-Oberscharführer sierżant
Kriminalsekretär - -
Kriminalobersekretär SS-Untersturmführer podporucznik
Kriminalinspektor SS-Obersturmführer porucznik
Kriminalkommissar SS-Hauptsturmführer kapitan
Kriminaldirektor SS-Sturmbannführer major
Regierungs- und Kriminalrat - -
Oberregierungs- und Kriminalrat SS-Obersturmbannführer podpułkownik
Regierungs- und Kriminaldirektor SS-Standartenführer pułkownik

edytuj Źródła

  • Normam Polmar, Thomas B. Allen: Księga Szpiegów, Wydawnictwo Magnum, Warszawa, 2000.
  • Edward Crankshaw, "GESTAPO", Warszawa 1995
  • Wielki Leksykon Służb Specjalnych Świata - Jan Larecki 2007

edytuj Zobacz też

p • d • e
Służby specjalne Niemiec
All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.